Tomen y Mur

Un o’r ardaloedd archaeolegol mwyaf diddorol yn Eryri yw’r safle Rhufeinig, ymhlith eraill, o amgylch Tomen y Mur ger Trawsfynydd.

Pren oedd y gaer gyntaf a godwyd a thua deng mlynedd ar hugain yn ddiweddarach, codwyd un lai mewn cerrig. Gorwedd y gaer ar gefnen isel a golygfeydd ysblennydd o’r wlad o’i chwmpas a maes o law defnyddiwyd yr un lleoliad strategol gan y Normaniaid hwythau i godi eu castell pridd. Yn ôl chwedl Math fab Mathonwy yn y Mabinogi, hen lys o’r Oesoedd Tywyll oedd Tomen y Mur, ond nid yw hyn eto wedi’i gadarnhau’n archaeolegol.

Mae gan Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri gytundeb rheoli gyda pherchennog Tomen y Mur, sy’n safle gwerth ei weld. Mae rhan o'r wal gerrig wedi'i hailgodi i'w huchder llawn, gydag atgynhyrchiad o un o'r meini canwriad a ddarganfuwyd ar y safle.

Ewch i'n tudalen cerdded Tomen y Mur am ragor o wybodaeth.

Ffôn:
Gwefan: www.eryri-npa.gov.uk
Cyfeiriad: Oddi ar yr A470 rhwng Blaenau Ffestiniog a Thrawsfynydd.

« yn ôl i Newyddion Diweddaraf